Samenwerking & concurrentie

De 3 grootste franchiseruzies

Vandaag AH, gisteren Hema. Er lijkt geen eind te komen aan de stroom van conflicten tussen franchisenemers en hun hoofdkantoor. Wat speelt er? Drie actuele cases op een rij.

AH: meer dan 200 miljoen euro graag

Eind vorig jaar liepen de irritaties van de franchisenemers richting Albert Heijn zo hoog op, dat de franchisers 15 procent van hun rekening aan Albert Heijn niet betaalden. Sindsdien is de oplossing niet dichterbij gekomen. Sterker nog, de franchisers maakten onlangs bekend dat ze naar de rechter zullen stappen. Ze eisen meer dan 200 miljoen euro. Ahold zou de franchisenemers dat bedrag tussen 2008 en 2012 te veel aan kosten in rekening hebben gebracht.

De aanleiding: Het gaat om de ‘financiële constellatie’ tussen franchisers en het concern, legt Ton van Croiset van Uchelen, directeur van de vereniging van franchisers, uit. ‘Het gaat om prijzen, om bonussen, om kosten. En dat over een reeks van jaren.’

Weerwoord: Ahold laat in een reactie weten al geruime tijd in gesprek te zijn met haar franchisenemers. ‘Er is helaas nog geen voor beide partijen bevredigende oplossing bereikt. Het bedrijf benadrukt dat het hoopt ‘er samen uit te komen.’ Ahold-ceo Dick Boer in Het Financieele Dagblad, op de vraag waarom tussenkomst van de rechter noodzakelijk is: ‘Als je met elkaar om de tafel gaat zitten, moet je wel reële verwachtingen hebben. Die hebben zij niet. Albert Heijn heeft al 30 jaar lang de meest transparante franchiseformule die je je kunt voorstellen.’

Hema: twee ondernemers namens de rest

Ook Hema ligt al geruime tijd overhoop met franchisenemers. De zaak wordt verder op de spits gedreven nu twee franchisenemers een arbitragezaak starten tegen het moederbedrijf. Ze worden ondersteund door de vereniging van franchisenemers van Hema, VAB. De twee ondernemers treden in de zaak op namens alle franchisenemers van het bedrijf en eisen €29 miljoen, exclusief rente.

De aanleiding: De ondernemers menen dat ze recht hebben op een deel van de gelden uit het Marketing Strategie Fonds van Hema, dat gebruikt wordt voor promotiedoeleinden. Het fonds wordt gevuld met bijdragen van leveranciers van Hema. In de periode tussen 2009 en 2014 zouden ze bij elkaar recht hebben gehad op het nu geëiste bedrag.

Weerwoord: Hema stelt dat het de claim niet valide vindt en dat het zich krachtig tegen de eis van de franchisenemers zal verzetten.
Overige problemen: De 250 franchisenemers en Hema zijn het al langer oneens over onder andere de kosten van brood en gebak, de opbrengsten van de online verkopen en de marketingkosten. Ook rekte de keten de betaaltermijn richting leveranciers eenzijdig op tot 120 dagen en wilde het korting bedingen, naar voorbeeld van Jumbo en Albert Heijn.

DA drogisterij: nieuwe formule veroorzaakt problemen

Drogisterijbedrijf DA Retail is fors in aanvaring gekomen met een groot deel van de 269 zelfstandige DA-ondernemers. Na een mislukte poging tot mediation volgde een kort geding. 52 franchisenemers hebben hun samenwerking met franchisegever DA Retail per 1 juli 2014 opgezegd. Zij sloten zich aan bij onder meer D.I.O. en Pour Vous.

De aanleiding: De nieuwe formule die DA Retail per 1 juli wilde invoeren. Van de franchisenemers wordt gevraagd hun drogist om te bouwen. Kosten: maximaal € 15.000 per drogist. De omgebouwde winkels zouden onder een nieuw opgerichte bv met de naam DA Totaal Retail worden gehangen.

De eis: Tijdens het door de coöperatie aangespannen kort geding eiste zij dat DA Retail de nieuwe formule intrekt. Zij beroept zich daarbij op het alleenrecht op het gebruik van de merknaam DA en het voeren van de DA-formule. Dat recht heeft zij volgens de met DA Retail overeengekomen mantelovereenkomst. Door een nieuwe, concurrerende DA-formule in het leven te roepen zou de franchisegever inbreuk maken op de gemaakte afspraken.

Weerwoord: DA zegt in een reactie dat over de formule en het verdienmodel al overeenstemming is met de coöperatie. ‘Alleen over de governance nog niet. Het uitgangspunt van de strategische visie van DA is dat elke DA-ondernemer erop vooruit moet gaan.’

Het vonnis: De rechter stelt in een tussenvonnis dat de handelwijze van DA Retail ‘niet door de beugel’ kan. Hij verbiedt de uitrol van de nieuwe formule zoals die nu is voorgesteld, omdat die inbreuk maakt op de mantelovereenkomst.