Reorganisatie & faillissement

Apple’s saffierleverancier: een droomdeal en daarna keihard failliet

Apple is door een toeleverancier voor de rechter gedaagd. Reden: een ‘wurgcontract’ leidde tot een faillissement. Ben je een grote opdrachtgever of een kleine toeleverancier? Dan moet je dit proces zeker volgen.

Maandenlang dachten Apple-liefhebbers dat het nieuwste iPhone-model een scherm van supersterk saffier zou krijgen. Niet dus. Toeleverancier GT Advanced kon niet aan de verwachtingen voldoen: de fabrikant stapelde fout op fout. Ongeveer de helft van het geproduceerde saffier zat vol scheuren en kwam terecht op een stortplaats. GT Advanced probeerde te redden wat er te redden viel door 700 extra werknemers aan te nemen, maar wist nog steeds de deadlines van Apple niet te halen. Apple stelde daarop het gebruik van saffier uit en koos een nieuwe leverancier, waardoor GT Advanced berooid achterbleef. Sterker: het bedrijf had een schuld bij nota bene Apple opgebouwd om te kunnen investeren in het productieproces. Door de schuld, de vele aangenomen medewerkers en de gemaakte extra materiaalkosten ging het bedrijf in oktober 2014 failliet. Kort daarop werd Apple voor de rechter gedaagd, omdat het een wurgcontract zou hebben afgedwongen.

Machtsverhoudingen
Contracten als die tussen large corporates zoals Apple en kleine toeleveranciers als GT Advanced komen veelvuldig voor. Faillissementen en leveringsproblemen als gevolg van gebrekkige contracten zijn dagelijkse kost. Ze leiden lang niet altijd tot rechtszaken zoals deze, maar de problematiek bestaat wel degelijk op grote schaal. De machtsverhoudingen zijn zo fors, dat er een onbalans kan komen in een contract. Een toeleverancier zal een grote opdrachtgever eerder naar de mond praten en daarmee misschien beloftes doen die niet zijn in te lossen. Voor een grote opdrachtgever is de verleiding groot om alleen nog maar eisen te stellen die precies in zijn ideale wereld passen. Dat is heel gevaarlijk. Want waarom zou je nog een contract opstellen als de afspraken daarin geen grond in de realiteit hebben?

Griekse tragedie
Heeft GT Advanced een kans? Daar lijkt het niet op. Wie een handtekening onder een contract zet, moet gewoon leveren. Ook als de deadlines achteraf gezien onrealistisch waren. Dan had je simpelweg niet moeten tekenen. Veel kans op interessante jurisprudentie is er dus niet. Apple wint en we krijgen waarschijnlijk geen uitspraak die de positie van een toeleverancier versterkt. Oké, maar waarom zou je deze zaak dan moeten volgen? Omdat er geen beter voorbeeld is te verzinnen van de schade die een wurgcontract kan aanrichten bij beide partijen. Een veelbelovend bedrijf als GT Advanced gaat failliet, terwijl Apple uiteindelijk geen saffieren scherm kan aanbieden aan consumenten. Bovendien is de kans aanwezig dat het geleende geld nooit meer terugkomt. Het is een soort Griekse tragedie. Twee partijen konden allebei winnaar zijn, maar werden allebei verliezer. Als ze allebei wat minder aan wishful thinking hadden gedaan en een aantal minnetjes hadden toegevoegd in het contract, hadden ze samen kunnen plussen.