Reorganisatie & faillissement

Hoe blijft een ondernemer uit de rode cijfers?

Het aantal faillissementen daalt, maar ook dit jaar gaan er naar verwachting  7400 ondernemingen failliet. Een deel daarvan had gered kunnen worden, volgens Jacqueline Zuidweg van MKB Doorstart.

Doodsoorzaak nummer 1 in het mkb: onvoldoende financieel inzicht. ‘Cijfers interpreteren is voor de meeste ondernemers geen populaire klus,’ begrijpt Jacqueline Zuidweg. ‘Zelf heb ik het ook moeten leren. Want het is noodzakelijk. Als je aan onderaan de streep niks overhoudt, raak je je bedrijf uiteindelijk kwijt. Goede mensen om je heen verzamelen is belangrijk, maar als ondernemer moet je zelf het overzicht houden. Je accountant blind vertrouwen is geen optie.’

Jacqueline Zuidweg (1965)
Zakenvrouw van het Jaar 2012
Oprichter en eigenaar van Zuidweg & Partners, MKB Doorstart

Balans lezen
Het probleem is niet alleen dat ondernemers weinig interesse hebben in de financiële kant van hun zaak. In veel gevallen ontbreekt ook de kennis. ‘Ik ontmoet geregeld ondernemers die geen balans kunnen lezen. Dan heb je echt een probleem. Daarom pleit ik voor het opnemen van dit soort basisvaardigheden voor ondernemers in het onderwijs. Zelfs voor groep 8 bestaat er al een lesprogramma, gemaakt in Amerika. Ik heb die les zelf een keer gegeven op de school van mijn dochter, heel leuk om te doen. Je pikt de ondernemertjes in de dop er zo uit.’

De slechtste ter wereld
Sinds het begin van haar loopbaan ondersteunt Jacqueline ondernemers in zwaar weer. Onlangs startte ze in Flevoland MKB Doorstart, voor in de kern gezonde MKB-ondernemingen en ZZP’ers met (dreigende) financiële problemen. Binnenkort is de stichting ook te vinden in Amsterdam, daarna volgen Zeeland en Groningen. ‘De ondernemer die in de problemen komt, gaat door een aantal fases. Eerst is er ontkenning en verzet – er is niks aan de hand, jullie snappen er niks van. Dan volgt schaamte: ‘Ik ben de slechtste ondernemer ter wereld.’ Al die tijd komt de ondernemer niet in actie en is het lastig communiceren met hem. Pas als de incassobureaus aan de deur kloppen, komen de meeste ondernemers in beweging. Dan komt hun overlevingsdrang naar boven en kloppen ze bij de gemeente aan voor hulp.’

Alleen voor succesvolle ondernemers
Een aantal jaar liep Jacqueline rond met ideeën om ondernemers in eerder stadium te activeren. ‘Ik vroeg de Kamer van Koophandel waarom er, naast het startersloket, geen doorstartloket bestaat. Ik werd weggewuifd: ‘Wij zijn er voor succesvolle ondernemers, mevrouwtje.’ Terwijl we weten dat 50 procent van de starters stopt na vijf jaar. Het taboe op ondernemersfalen bestaat nog steeds, terwijl je het meeste leert van de fouten die je maakt. Uiteindelijk werd de KvK zo moe van me, dat ze me maar verder geholpen hebben met het doorstartloket.’

Verder helpen
Ondernemers die aankloppen voor hulp, voeren eerst een gesprek met een ervaren collega-ondernemer. Daarna volgt een quickscan, beiden betaald door vroegsignaleerders zoals banken en gemeenten. ‘We bespreken iedere casus in een kernteam met specialisten. Dat zijn bedrijfskundigen. juristen, mensen met veel kennis op het gebied van marketing en sales, bedrijfsfinanciering, noem maar op. Met elkaar weten we veel en kunnen we iedere ondernemer verder helpen. Vervolgens verwijzen we de ondernemer door naar een instantie die hem verder kan helpen. Pas als we weten dat hij daar verder geholpen wordt, laten we de ondernemer los.’

Een veelvoud aan banen
Insolventierecht is een afspiegeling van het echte leven, stelt Jacqueline. ‘De nadruk ligt uiteraard op de factor geld, en geld is emotie. Ook het privéleven van de ondernemer speelt een rol. Logisch: financiële problemen hebben gevolgen voor het privéleven en andersom heeft een scheiding ook invloed op de situatie van de ondernemer. Het is onze taak om de emotie er zoveel mogelijk uit te halen en het overzicht terug te brengen. Gemotiveerd blijven is voor mij niet moeilijk: één ondernemer die door kan, staat garant voor een veelvoud aan banen die behouden blijven.’

Ondernemer: geschikt of ongeschikt?
Ondernemerschap is ongekend populair. Maar is iedereen met een droom ook een goed ondernemer? Is het wel verstandig om een onderneming te beginnen als je bijvoorbeeld weinig bedrijfskundige kennis hebt? Als het aan Jacqueline Zuidweg ligt, waagt iedereen met een droom een poging. ‘Je leeft maar één keer en het zou zonde zijn als je later spijt hebt van de dingen die niet gedaan hebt. Uiteraard moet het niet bij dromen blijven – maak het wel realistisch en bepaal op tijd hoe lang je doorgaat.’

Andere tips van Jacqueline:

  •        Zorg dat je altijd een plan B heeft, mocht plan A niet werken.
  •        Bewaak je helicopterview.
  •        Durf in de spiegel te blijven kijken.
  •        Stel jezelf regelmatig de vraag: wil je klant zijn bij je eigen bedrijf?
  •        Blijf innoveren, want veranderingen gaan sneller dan ooit en achterblijven is vragen om problemen.

Nieuws van HVG Law Blogs ontvangen?