Dichttimmeren, die algemene voorwaarden

Koop & verkoop

Dichttimmeren, die algemene voorwaarden

Een afnemer betaalt een factuur en wordt in een procedure gedaagd om dat nóg eens te doen. Het wordt realiteit als je algemene voorwaarden niet zijn dichtgetimmerd.

De juridische wereld en die van het gezond verstand hebben niet altijd wat met elkaar te maken. Vooral als het gaat om algemene voorwaarden. Ik kwam laatst de volgende situatie tegen in een uitspraak van de Hoge Raad. Afnemer A koopt bij leverancier B. Die draagt zijn vordering op A over aan factoringmaatschappij C. Afnemer A betaalt vervolgens toch aan B en niet aan C. Vervolgens gaat B failliet en wordt A door C gedaagd om over de brug te komen met het geld dat al is betaald aan B.

Betalen of niet?
Moet A betalen? Leverancier A is een Nederlands dochterbedrijf van een Duits bedrijf. Afnemer B had in zijn algemene inkoopvoorwaarden (daarop is Nederlands recht van toepassing) opgenomen dat ‘leverancier de rechten en verplichtingen uit de overeenkomst niet zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de afnemer’ mag overdragen. Door de factuur aan de factoringmaatschappij door te spelen, gebeurde dat toch. Maar de schuldige van dat feit (B dus) is failliet en kan de factuur niet terugbetalen. Staat de factoringmaatschappij dan toch in zijn recht?

Kunnen en mogen
Als het doorgeven niet mag, dan staat C in zijn recht. Want B is immers de schuldige. En wat nou als het niet kán? Het Nederlandse recht maakt het namelijk mogelijk om zo’n niet-overdraagbaarheidsbeding óók goederenrechtelijke werking te geven. De factuur wordt dan een object dat niet mag en niet kán worden doorgegeven. Nog simpeler: de factoringmaatschappij heeft de factuur dan officieel nooit ontvangen. En dan kun je dus ook niets eisen. Maar in dit geval stond C volgens de Hoge Raad in zijn recht omdat zo’n goederenrechtelijke werking niet duidelijk genoeg uit het beding bleek.

Schrijf het duidelijk op
Waar het om gaat is procedures te vermijden en zeker het tweemaal betalen van dezelfde factuur. Als je de pen voert en bescherming wilt, schrijf het dan in een keer goed op. Ik ben zelf maar even in de pen geklommmen:

“(lid 1) De rechten en verplichtingen die voortspruiten uit de(ze) overeenkomst (waarop deze algemene voorwaarden van toepassing zijn) zijn niet vatbaar voor overdracht, verpanding of vestiging van andere beperkte rechten.
(lid 2) De uitsluiting van de overdraagbaarheid als bedoeld in lid 1 heeft goederenrechtelijke werking maar vindt geen toepassing als [vul in: de gebruiker van de algemene voorwaarden] voor de bedoelde overdracht, verpanding of vestiging van andere beperkte rechten zijn voorafgaande schriftelijke toestemming heeft verleend.”


Ilona Willemars
is advocaat bij HVG en gespecialiseerd in vennootschapsrecht, aandelen gerelateerde beloningen en joint ventures.

Nieuws van HVG Law Blogs ontvangen?