Identiteit & innovatie

Video: Zoeken naar een bug in de wetgeving

In Azië eet men ze al eeuwenlang, maar de EU erkent insecten (nog) niet als voeding. Insectenkweker en –verkoper Ger van der Wal van InsectEurope wacht niet tot de wetgever zover is.

Het zijn handige beestjes, insecten. Of je het nou hebt over krekels, meelwormen of sprinkhanen, stuk voor stuk zijn ze in staat om laagwaardig eiwit om te zetten in hoogwaardig eiwit. Zo bestaat een krekel voor 50 procent uit eiwit. Om te profiteren van dat eiwit moet je wel bereid zijn insecten te eten.

Dat is sowieso een goed idee, vindt Ger van der Wal. Hij kwam bij toeval in aanraking met insecten als voedingsmiddel, maar was direct gefascineerd. ‘Insecten eten is zoveel slimmer dan het eten van vlees, vis of gevogelte. Om de wereld te voorzien van voedsel, ook in de toekomst, moeten we anders omgaan met onze bronnen. We moeten openstaan voor nieuwe mogelijkheden en innovaties en afscheid nemen van diepgewortelde vooroordelen en cultureel bepaalde gewoonten. Daar lever ik een bijdrage aan via de promotie en productie van insecten als voedingsmiddel.’

Een ton per insect
Alle seinen op groen dus. Toch is er één grote maar: het Europese Hof erkent insecten (nog) niet als voedingsmiddel. Dat wil zeggen dat er geen voedselveiligheidseisen geformuleerd zijn, en dat insecten officieel dus niet als voedingsmiddel verkocht mogen worden. Van der Wal: ‘Insecten vallen onder de novel food-regeling. Dat is de Europese wet voor nieuwe voedingsmiddelen. Een beetje dubbel, want buiten Europa worden insecten al jaren gegeten. Maar goed, deze “nieuwe voedingsmiddelen” moeten worden onderzocht op mogelijke problemen met de volksgezondheid als gevolg van consumptie. Voordat de wetgever daarmee aan de slag gaat, moet iemand een aanvraag indienen. Dat kost minimaal 100.000 euro. Is het voedingsmiddel eenmaal goedgekeurd, dan kan iedereen ermee aan de haal. Ik probeer daarom om zoveel mogelijk collega’s bij elkaar te krijgen om gezamenlijk de aanvraag in te dienen. Dan deel je de kosten en de tijdsinvestering.’

Tricky
De plannen zijn er, maar de gemiddelde wetgever staat niet bekend om zijn snelheid. Voordat een insectensoort officieel goedgekeurd is als voedingsmiddel zijn we zo een paar jaar verder. Bovendien geldt de toelating dan nog maar voor één soort; voor iedere andere soort is weer een nieuwe aanvraagprocedure nodig. Van der Wal wil een aanvraag indienen voor vijf soorten: krekel, zijderups, meelworm, kakkerlak(achtige) en sprinkhaan. ‘Op dit moment zijn we aan het experimenteren met krekels, dus die staan bovenaan mijn verlanglijst. Om op grote schaal krekels te kweken en verwerken, zijn investeringen nodig. Het blijft tricky om dit te doen terwijl er nog geen officiële wetgeving is, ook al liggen er sinds kort insectenburgers in de schappen bij Jumbo. Toch gaan we gewoon door, want ik ben ervan overtuigd dat dit de toekomst heeft. Om voldoende kapitaal aan te trekken ben ik crowdfunding gestart. Dat kapitaal gebruik ik om de aanvraag in te dienen, maar ook om het bedrijf uit te bouwen.’

Zolang er geen wetgeving is, kan iedere kweker doen waar hij zin in heeft. ‘Dat is geen goede zaak. Ik ben ervan overtuigd dat iedereen die nu bezig is met het kweken van insecten, dat met de beste bedoelingen doet, maar regulering is nodig. Consumenten moeten vertrouwen krijgen in onze producten, en dat mag niet geschaad worden door een kweker die het bijvoorbeeld minder nauw neemt met de hygiëne. Omdat Europa lang op zich laat wachten, moeten we als branche zelf aan de slag. Ik doe mijn best om concullega’s bij elkaar te krijgen en samen op papier te krijgen hoe wij werken.’

Financiering
Van der Wal is geen bioloog of ondernemer van huis uit. ‘Ik werkte in loondienst, als accountmanager in de bouwwereld. Gaandeweg raakte ik steeds meer verdiept in de insectenkweek en –verkoop en besloot op een bepaald moment de stap te wagen. Mijn voormalig werkgever gaf mij zijn zegen: hij zag dat mijn passie hier lag, dus hij liet me gaan en ik mocht mijn leaseauto nog een half jaar houden.’

Uitdaging nummer 1 was de financiering. ‘Ik dacht dat in een half jaartje rond te krijgen, maar uiteindelijk ben ik er anderhalf jaar mee bezig geweest. Nog steeds ben ik de meeste tijd kwijt aan promotie, het binnenhalen van geld en gesprekken met eventuele samenwerkingspartners in de voedingssector. Zij moeten mijn producten gaan gebruiken, dus ik wil met hen samen verder ontwikkelen. Het heeft tenslotte geen enkele zin om iets te gaan maken waar geen vraag naar is. Zodra mijn afzetmarkt groot genoeg is, wil ik de kwekerij snel opschalen. Ik heb hier ruimte genoeg om miljoenen insecten te kweken, verschillende soorten verdeeld over de verschillende ruimtes.’

Eerlijk zijn
Van der Wal zet in op het gebruik van insectenmeel als grondstof voor nieuwe voedingsmiddelen. ‘Ik verwacht dat het eten van insecten in zijn geheel een delicatesse blijft. Leuk voor bijzondere restaurants, als exquise hapje, maar niet iets wat wekelijks op tafel zal komen. Terwijl insecten zo gezond zijn. Door gemalen insecten te gebruiken in bijvoorbeeld hamburgers profiteer je daar optimaal van, zonder de nadelen. Het wachten is op voedingsproducten die zin hebben om innovatieve voedingsmiddelen te gaan maken met insectenmeel. Uiteraard moeten we vervolgens wel eerlijk zijn over waardie hamburger van gemaakt is. Dat kun je überhaupt niet achterwege laten, aangezien de smaak van  insecten heel onderscheidend is. Waar het naar smaakt? Ik zou zeggen: proef maar!’

Nieuws van HVG Law Blogs ontvangen?