Minder regels? Hoeft niet – maar wel graag de juiste

Identiteit & innovatie

Minder regels? Hoeft niet – maar wel graag de juiste

Terwijl de traditionele agrarische sector krimpt, groeit de biologische markt. De wetgeving blijft echter hopeloos achter, volgens bioboer John Arink. ‘Hoe groter het economisch belang, hoe meer er mag.’

In augustus kwamen er drieëndertig biologische bedrijven bij. Het areaal biologische landbouwgrond groeit jaarlijks met twee procent. John Arink twijfelt er dan ook niet aan: biologisch geproduceerd gaat het winnen van ‘traditioneel’. Maar wel ondanks in plaats van dankzij het overheidsbeleid, stelt de bioboer. ‘Milieuvervuiling wordt niet belast, maar de kosten van milieuvriendelijk handelen zijn volledig voor eigen rekening. De winst van schoon oppervlaktewater bijvoorbeeld wordt niet beloond. Bovendien dwingt bepaalde regelgeving mij om te handelen op een manier die regelrecht indruist tegen mijn visie als biologisch boer.’

Wie: John Arink
Is: bioboer in Lievelde, Ekoboerderij Arink
Was: 8 jaar ‘reguliere boer’, werkt nu 20 jaar op biologische wijze

Aan die regel houd ik me niet
Een voorbeeld. Sinds de jaren ’90 is het verplicht om mest in de bodem te injecteren. Op die manier komen de ammoniakdampen namelijk niet rechtstreeks in de atmosfeer terecht. Arink: ‘Maar wél in de bodem, en door de mest te injecteren help ik het bodemleven compleet om zeep. Aan deze regel houd ik me dus niet; ik heb een machine die de mest in strookjes tussen het gras legt. Dat is niet schadelijk voor de atmosfeer, want de mest die ik gebruik, afkomstig van biologische veeteelt, bevat beduidend minder ammoniak. De andere manier van voeren – veel minder eiwit, geen soja –  zorgt daarvoor. Kortom: deze regel past bij de traditionele manier van werken, gebaseerd op kunstmest, chemische middelen, soja en antibiotica, maar raakt hier kant noch wal.’

Het levert veel op
Zo zijn er volgens Arink talloze wetten en regels die gebaseerd zijn op een gebrek aan kennis. Of die vooral een economisch belang dienen. ‘Zo is het verboden om in het najaar je grasland om te ploegen en opnieuw in te zaaien. Behalve in de bollenteelt – terwijl er geen milieuonvriendelijker bedrijfsproces denkbaar is dan dat. Maar die tak van sport levert BV Nederland nou eenmaal veel op. Ook het toestaan van neonicotinoïden om gewassen te beschermen vind ik zeer kwalijk. De stof tast het zenuwstelsel van bijen aan, met alle gevolgen van dien. En er zijn meer dan genoeg alternatieven.’

Dealen met de risico’s
Het probleem gaat verder dan een paar oneerlijke regels. Het Nederlandse landbouwsysteem zit verkeerd in elkaar, betoogt Arink. ‘Ruim 80 procent van de Nederlandse productie is bestemd voor export. De overheid juicht dat toe, want: goed voor de economie. Maar tegelijkertijd zijn we om die export mogelijk te maken enorm afhankelijk van import. Import van soja voor veevoeder, van chemische middelen en van antibiotica. Dat is niet duurzaam, maar slecht voor het milieu. En het maakt zeer kwetsbaar. Dat de risico’s van export groot zijn, merken we nu in Rusland. Boeren roepen om het hardst dat zij compensatie verdienen, maar dat zie ik anders. Dit is een risico van export waar je, als je daarvoor kiest, mee moet dealen.’

Regels aanscherpen
Arink hoeft niet per se minder regels, als de regels maar bijdragen aan het doel. Sterker nog, Arink ontwikkelt samen met andere bestuursleden binnen De Natuurweide scherpere regels voor Nederlandse biologische melkveehouders. Reguleert deze idealistische bedrijfstak zichzelf niet voldoende? ‘Het overgrote deel doet dat zeker wel, maar er zijn altijd rotte appels en dat steekt diegenen die het wel goed doen. De regels voor biologische boeren zijn van Europese afkomst en wat ons betreft heeft de Nederlandse toezichthouder SKAL die regels hier niet scherp genoeg neergezet. Vandaar onze aanvulling op zes verschillende onderdelen. Een van onze regels is bijvoorbeeld dat koeien 180 dagen per jaar minimaal 8 uur buiten moeten lopen. Daarbij draait het om dierenwelzijn, andere regels zijn bedoeld om de aarde zo min mogelijk te belasten. Natuurlijk, ieder leven heeft gevolgen voor de planeet. Maar wie biologisch boert, probeert die gevolgen zo klein mogelijk te houden. En als je daar als consument voor kiest, moet er vanuit kunnen gaan dat het klopt.’

Nieuws van HVG Law Blogs ontvangen?